Kaldıraç Nedir? Kaldıraç Nasıl Yapılır?

Kaldıraç nedir? Özellikleri nelerdir? Kaldıraçlı işlem nasıl yapılır? Kaldıraç nasıl hesaplanır? 

Kaldıraç, yatırımcılara finansal piyasalarda yatırım miktarının çok daha üstünde işlem yapmalarını sağlayan sistemdir. Bu sayede belirli tutarda teminat vererek bunun kat kat fazlasına işlem açabilirsiniz.

Özellikle forex kaldıraç işlemi tahmininizin çok çok üzerinde getiriler sağlayabilmektedir. Bu kaldıraç oranları aracı kurumlardan kurumlara değişiklik gösterebilir. Fakat genel olarak 1:100 kaldıraç ile 1:2000 kaldıraç arasında oranlar sağlamaktadır. Forex şirketinden başka bir forex şirketine göre bu oranlar değişiklik gösterse de yurtdışı forex şirketleri hala dudak uçuklatan kaldıraç imkanlarıyla işlem açmanıza fırsat tanımaktadır.

Kaldıraç ayrıca vadeli işlemlerde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde yavaş yavaş ilgi görmeye başlayan VİOP’ta da bu sistem uygulanır. Forex kaldıraç kadar büyük oranlar sunmasa da yine de aynı mantık ile çalışır. VİOP kaldıraç oranları nelerdir diye incelediğimizde kaldıraç oranlarının 1:20’ye kadar çıkabildiğini görürüz.

Önce kaldıraç nedir bir inceleyelim. Daha sonrasında da kaldıraç nasıl yapılır, viop kaldıraç oranları nelerdir ve forex kaldıraç hesaplama işlemleri gibi başlıklarla devam edeceğiz.

Hazırsanız başlayalım!

Bu Yazıda Neler Bulacaksınız?

Kaldıraç Nedir?

Yatırımcılar satın alma güçlerini arttırabilmek için kaldıraç kullanabilirler. Kaldıraç nedir diye düşünüldüğünde akla ilk önce oranlar gelir.

Kaldıraç; bir yatırımın potansiyel getirisini arttırmak amacıyla sermaye ödünç almak gibidir. Yatırımların potansiyel getirisini arttırabilirken, yatırımınız işe yaramazsa zararınızı da katlayabilir.

Bence En İyi 6 Şirket Puanım
1. Olive Markets
(Türkçe Destek)
4.9
2. FXPro 4.8
3. XM 4.7
4. FXTM 4.5
5. Xtrade 4.4
6. İdealFx 4.4

kaldıraçlı işlemYukarıda da bahsettiğim gibi her forex firmasının kaldıraç oranları farklıdır. Türkiye’de maksimum kaldıraç oranı 1:10’a kadar kullanabilirsiniz.

Kaldıraç; bir ev satın alırken, iş kurarken veya finansal bir işlem gerçekleştirirken yatırımları finanse etmek için kullanılabilir. Kaldıraç kullanmanın herhangi bir ekstra maliyeti yoktur.

İşletmeler; fiziki borç almak, özsermayeden harcamak veya elindeki kaynakları satmak yerine kaldıraç kullanmayı daha avantajlı bulmaktadır.

Kaldıraç oranınız ne kadar büyük olursa teminatınız o kadar düşük olur. Bununla beraber anaparanızın onlarca katına işlem açabilir ve düşük paralarla yüksek getiriler de elde edebilirsiniz.

Tabi ki forex kaldıraç işlemlerinin zarar riski de vardır. Bu yüzden doğru kaldıraç kullanımı önemlidir. Tercih ettiğiniz aracı kurum çok yüksek oranlarda kaldıraç sunuyor olabilir fakat sizler makul oranda kaldıraç kullanmalısınız. Aksi takdirde riski yönetmekte zorlanabilirsiniz.

Forexte kaldıraçlı işlem açmadan önce riskler ve fırsatlar iyi analiz edilmeli, işlem boyutunuz ona göre belirlenmelidir.

Kaldıraçlı işlemler aynı zamanda bir avantaj daha sunar. Örneğin yaptığınız yatırım doğrultusunda kar elde ettiniz diyelim, karınız kaldıraç oranınız baz alınarak hesabınıza yatar. Fakat kaldıraçlı işlem sonucunda zarar ettiyseniz zararınız en fazla anaparanız kadar olabilir.

Yani bu durumda ne kadar büyük kaldıraç oranı ile işleme girerseniz girin, en fazla bakiyeniz kadar zarar edebilirsiniz. Eksi bakiye gibi bir durum söz konusu olmaz.

Dediğim üzere kaldıraç oranları şirketten şirkete değişiklik göstermektedir. Bazı forex şirketleri diğerlerine göre oldukça yüksek kaldıraçlar sunabiliyor. Bunun için en yüksek kaldıraç veren forex şirketleri yazımı inceleyebilirsiniz.

Kaldıraç nedir genel kapsamıyla inceledik. Şimdi ise kaldıraç özellikleri nedir, kaldıraç nasıl hesaplanır, kaldıraçlı işlem nedir sorularına geçerek bu sistemin nasıl çalıştığını ve riskinizi nasıl kontrol altında tutabileceğinizi de anlatacağım kılavuza devam edelim.

Kaldıraçlı İşlem Nedir?

Kaldıraç nedir sorusunu birlikte incelediğimize göre artık kaldıraçlı işlem mantığını az çok anlamış olmalısınız.

Peki kaldıraçlı işlem ve özellikleri neler?

  • Her firma kaldıraç oranlarını kendir belirler.
  • Yüksek kaldıraç; potansiyel getirinizi arttırabilirken daha fazla zarara uğramanıza da sebep olabilir.
  • Kaldıraçlı işlem yaparken bir teminat tutarı ödemeniz gerekir.
  • Kaldıraç, borçlanarak yatırım yapmaktır.
  • Yatırımcılar, piyasadaki satın alma güçlerini çoğaltmak için kullanır.
  • Kaldıraçlı işlem yapmak büyük bir başlangıç sermayesi koymadan piyasaya girebilmenize imkan sağlar.

Fizikte kaldıraç, daha büyük çıktı elde edebilmek için küçük bir girdi kuvvetini yükselterek mekanik bir avantaj sağlamanıza yardımcı olur. Finansta kaldıraç işlemi de aynı görevi üstlenir.

Marj ticareti olarak da bilinen kaldıraçlı işlem, borçlanarak yatırım yapmanıza olanak tanır. Burada mantık şu şekilde işler; kaldıraçlı işlem sonucunda getirilerinizin borçlanma maliyetinizden daha çok olacağını umarak işlem yaparsınız. Bu durumda da riski göze almış olursunuz.

Kaldıraç Nasıl Hesaplanır?

Kaldıraç hesaplama nasıl yapılır şeklinde birçok soru alıyorum. Öncelikle pozisyon büyüklüğünüze bakacaksınız.

Pozisyon büyüklüğü yatırım yaptığınız birimin fiyatı ile o birimden aldığınız miktarın çarpımıyla elde edilir. Daha sonra pozisyon büyüklüğünü pozisyon teminatına bölerek kaldıraç oranınızı bulabilirsiniz.

Kafanıza daha iyi oturması için örnekle açıklayayım.

Forex kaldıraçlı işlemler ons altın fiyatı üzerinden gerçekleştirilir. Altın işlemlerinde de 1 lot= 100 ons altına karşılık gelir.

Altının ons fiyatının 1400 dolar olduğunu ve yükseleceği beklentisiyle 1:10 kaldıraç kullanarak 1 lot altın uzun pozisyon(alış) açtığınızı düşünelim.

  • Altının ons fiyatı: 1400 dolar
  • Lot miktarı: 1
  • 1 Lot: 100 ons
  • Kaldıraç oranı: 1:10
  • Pozisyon büyüklüğü: 1400 x 100 = 140.000 dolar

*Pozisyon büyüklüğü başlangıç teminatı ile işlem büyüklüğünüzün çarpılmasıyla hesaplanır*

  • Başlangıç teminatı: 140.000/ 10= 14.000 dolar

Bu işleminizden sonra tahmininiz gerçekleşti ve altının fiyatı 1.435e yükseldi diyelim. Bu durumda pozisyon büyüklüğünüz artık 143.500 dolara gelir. İlk yatırım tutarınız ile yükseliş sonrası tutar arasındaki fark kar olarak hesabınıza yansır.

  • Kar= 143.500-140.000= 3500 dolar

Yani altın fiyatındaki 35 dolarlık altın ile 3500 dolar kar elde etmiş olursunuz. Bu da forex kaldıraç oranları ile işlem yapmanın avantajıdır.

Kaldıraçlı İşlem Nasıl Yapılır?

Kaldıraçlı işlem yaparken önce ne kadar teminatla ya da kaç lotluk (lot, mini lot, mikro lot) miktarla işleme gireceğinizi belirlemelisiniz.

Teminat miktarı belirleyip ona göre işleme girmek istiyorsanız, belirlediğiniz miktarı kaldıraç oranınız neyse onunla çarpacaksınız. Ardından ortaya çıkan miktarla işlem yapacağınız birimden (pariteler, emtialar) alım yapacaksınız.

Yatırım yaptığınız birimdeki fiyat hareketleri sonucunda elde edilen kar veya zarar hesabınıza yansıyacak. Lot olarak işlem yapacaksanız, işlem yapacağınızın birimin lot karşılığı miktarını hesaplayacaksınız. Çıkan miktarı kaldıraç oranınıza böleceksiniz ve teminatınız ortaya çıkacak. Aynı şekilde birimdeki fiyat hareketi sonucunda kar ve zararınız belli olacak.

Fakat finansal piyasalarda işlem gerçekleştirirken en çok dikkat edilmesi gereken durum zararı kontrol altına alma yöntemleridir. Mevcut riskinizi en aza indirgemek için kaldıraçlı işlem yaparken kendinize bir stop loss koyun. Stop loss; zarardan kaçış noktasıdır. Belirlediğiniz bir seviyede pozisyonunuzu otomatik olarak kapatarak fiyatlar dibi görmeden zarardan kaçabilirsiniz.

Daha iyi anlamamız için kaldıraçlı işlem örneği incelememiz yararlı olacaktır.

Forex Kaldıraç Hesaplama

kaldıraç nedir, kaldıraçlı işlem nasıl yapılır
Kaldıraç İşlem Örnekleri

Her gün 5 trilyon doların üzerinde işlem gören para birimi ile forex piyasası dünyanın en büyük finans piyasasıdır. Aynı zamanda da en likit piyasa olduğu için yüksek kaldıraç oranları ile işlem yapmanıza imkan verilir.

Forex kaldıraç oranlarınıza göre işlem büyüklükleriniz değişebilmektedir. 1:100 kaldıraçlı işlem açtığınızda elinizdeki her $1000 için $100.000 işleme girebilirsiniz. Forex yatırımcıları bu kadar yüksek kaldıraç sunmasının sebebi riskin de yönetilebilir olduğuna inanmalarından kaynaklanıyor.

Aynı zamanda forex likit bir piyasa olması sebebiyle alım satıma giriş çıkış imkanı diğer piyasalara göre daha kolay gerçekleşiyor.

Bir forex firmasında USDTRY üzerinden işlem yapıyorsunuz. Dolar= 4,60 TL iken 920 TL ile işleme gireceğinizi düşünelim ve kaldıraç oranınız 100 olsun. 920 ile 100’ü çarptığınızda 92.000 TL pozisyon büyüklüğüne sahip olursunuz.

Yani 92.000/ 4,60 = 20.000 dolar alabiliyorsunuz. Normalde kaldıraç olmasaydı 920 TL ile 200 dolar alabilirdiniz. Ardından dolar 4,60’dan 4,65’e çıktığını düşünelim. Peki bu durumda kar nasıl hesaplanır?

Bunu 2 şekilde hesaplayabilirsiniz. Birincisi 20.000 dolar 4,60’tan 92.000 TL yapıyordu. 4,65’e çıktığında 20.000’i 4,65 ile çarpıp, sonra çıkan miktardan önceki miktarı çıkarabilirsiniz. Yani 20.000 X 4,65= 93.000 yapar. 93.000 – 92.000 = 1000 TL yapar. Bu durumda karınız 1000 TL’dir.

İkinci yöntemde ise birimdeki fiyat değişimini hesaplayıp, birimden aldığınız miktarla çarpabilirsiniz. Yani 4,65-4,60= 0,05 oluyor. 0,05 X 20.000 = 1000 olur. Bu durumda da aynı şekilde 1000 TL kar elde ettiğinizi görebilirsiniz.

Teminat üzerinden değil de direkt lot üzerinden işlem yaparsanız ne olur?

Örneğin, 1 lotluk (100.000 birim) işlem yapmak istiyorsunuz bu durumda 100.000 dolar alacaksınız ve dolar 4,60 TL olduğu için 460.000 TL’lik işlem hacminiz olacak. Kaldıraç oranınız 100 olduğu için 460.000’i 100’e böldüğümüzde 4600 TL teminat ile 1 lotluk işlem açabilirsiniz. Yine dolar 4,65’e çıkarsa, 100.000 X 0,05 = 5000 TL kar elde edebilirsiniz.

Kaldıraçlı işlem ile bu kadar küçük bir yükselişten bile hatrı sayılı miktarlarda kar elde edebilirsiniz. Sizce de inanılmaz değil mi?

Viop Kaldıraç Oranları

Dediğim üzere kaldıraç; düşük sermayelerle yüksek hacimli işlemlere girebilmemizi sağlar. Forex kaldıraç işlemleri dışında kaldıracın kullanıldığı başka piyasalar da mevcuttur. Bunlardan önemli bir tanesi Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası(VIOP)’nda yapılan kaldıraçlı işlemlerdir.

Viop işlemi yapabilmek için hesabınızda başlangıç bakiyesi veya teminatı bulundurmanız gerekir. Başlangıç teminatı dediğimiz tutar bir finansal varlıkta alım veya satım için hesapta bulunması gereken minimum tutardır. Viop kaldıraç oranları ile işlem yapmak isteyenler her ürün için ayrı teminat tutarları öderler. Sabit bir teminat miktarı yoktur.

Aşağıdaki tabloya bazı finansal ürünleri ve viop kaldıraç oranları ile işlem yapabilmek için ödemeleri gereken başlangıç teminatlarını ekledim.

Sözleşme Teminat
EURUSD 70 USD
XAUTRY 15 TL
XAUUSD 75 USD
XAU30 1115 TL
EUTRY 260 TL
USDTRY 210 TL

Yukarıdaki tabloda viop kaldıraç oranları ile işlem açabilmeniz için gerekli olan bazı sözleşmelere giriş teminatları bulunmaktadır. Örneğin USDTRY sözleşmesinde 1 işlem açabilmeniz için bakiyenizin en az 210₺ olması gerekir.

Viop kaldıraç hesaplama; işlem tutarı/başlangıç teminatı şeklinde yapılır.

Riskten kaçınmak ama aynı zamanda da daha karlı işlemler yapabilmek isteyen yatırımcılar için viop kaldıraç oranları ile işlem gerçekleştirmek bir alternatif olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kaldıraç nasıl yapılır ve kaldıraç nedir sizler için kapsamlı şekilde bir kılavuz hazırladım. Yine de yazımda bulamadığınız ve aklınıza takılan başka sorular olursa yorum olarak sorabilirsiniz.

Şimdi kaldıraç işlemleri ile ilgili bazı sorulara özet şeklinde cevap vereceğim.

Viop Kaldıraç Oranları Nasıl?

Viop kaldıraç oranları üründen ürüne değişiklik gösterse de genel olarak 10-20 dolaylarındadır.

Örneğin gram altında 1:10, ons altında 1:20, dövizlerde 1:15 ve hisse/endeks işlemlerinde 1:10 viop kaldıracı kullanılır.

Viop kaldıraç oranları fiyat değişimleri ve başlangıç teminatları ile doğrudan ilişkili olduğu için dönem dönem değişiklik gösterir. Bu sebeple de işlem yapmadan önce aracı kurumunuz ile iletişime geçerek tercih edeceğiniz finansal ürünün kaldıraç oranı ve başlangıç teminat tutarı hakkında bilgi alırsanız daha sağlıklı olur.

Kaldıraç Kullanmanın Artıları Nelerdir?

Kaldıraç kullanmanın işlemlerde size sağladığı bazı artılar vardır.

Kaldıraçlı işlemlerin artıları;

  • Gerçekte gerekli olan sermayenin yalnızca küçük bir kısmı ile normalde alabileceğinizden daha fazla satın alma gücü yaratır.
  • Her işlemde potansiyel karınız artar.
  • Yatırımınız kar elde ettiğinde bakiyenizin onlarca katı kadar kazanç sağlayabilirken, zarar ettiğinizde ise yalnızca bakiyeniz kadar kayıp yaşarsınız. Eksi bakiye söz konusu değildir.

Kaldıraç Kullanmanın Eksileri Nelerdir?

Kaldıraç kullanmanın işlemlerinizi etkileyen bazı eksi yönleri bulunur. Bunlara dikkat etmeli ve yatırımlarınızı yaparken riski iyi yönetebilmelisiniz.

Kaldıraç kullanmanın eksileri;

  • Kaldıraçlı işlemler yüksek güçlü risk taşır.
  • Doğru kaldıraç oranları kullanılmadığı takdirde kaybınızı yönetmekte zorlanabilirsiniz.
  • Çok yünlü ve biraz karmaşık bir araç olduğu için piyasaya hakim olmadan kaldıraç kullanmak kafanızı karıştırabilir.
Daha önce yatırım şirketlerinde çalışmış ve 10 yıldır forex piyasasında işlem yapan biri olarak, bilgi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşıyorum.

6 YORUMLAR

  1. Merhaba.
    Bu noktada verdiğiniz örneklerden yola çıkarak, varsayalım kaldıraçlı işlem sonunda 1000 tl kârım oldu. 920 TL olan hesabım 1920 liramı olacak. Evet öyle ise paramı çekmek istediğimde teminatım olan 920 Tl ye ek Kârım olan 1000 Tl ile birlikte 1920 TL olarak alabilecekmiyim.

      • Merhabalar öncelikle çok aydınlatıcı bir site olmuş emeğinize, bilgininize sağlık. Bu bölümle ilgili bir sorum olacaktı izniniz ile. Yukarıdaki durumda 5 kurusluk bir kayıpta da -1000 TL den yatırdığımız 920 TLyi de kaybetmiş ve işlem patlamış mı oluyor? sanki öyle anladığım kadarıyla, bu yüzden kaldıraç oranını teminatımıza göre istediğimiz seviyede belirleyebiliyor muyuz forex sitelerinde? ve bu oranı belirlerken teminatımıza göre oran (veya tam tersi orana göre teminat) belirlemek ve riski ölçerek sağlıklı karar vermek için bir yol, yöntem, formül tarzı araçlar var mıdır? var ise bu konulara ulaşabileceğimiz bir kaynak tavsiyeniz süper olur.

        • Teşekkürler,

          Evet, nasıl 920 TL kazanma durumu oluyorsa yine 920 TL de kaybetme durumunuz olacak.

          Kaldıraç oranını belirleyebilirsiniz. Ancak her firmada değişik süreç oluyor. Kimilerinde 1:1’den 1:500’e kadar seçebiliyorsunuz kimilerinde sabit oluyor.

          Kaldıracı biraz düşük tutmak ve paranın hepsiyle işleme girmemek lazım. Bakiyenizin %5-10’u ile işleme girseniz daha sağlıklı olur.

    • Merhabalar şöyle bir sorum olacak biz kaldıraçlı yatırımda ne kadar süre bekleyebiliriz mesele şimdi aşdım 4.60 üzerinden fakat ertesi gün 4.55 oldu işlemi değiştirmeden iki üç gün daha bekleyip 4.70 talip olabiliyor muyum

      • bende bunu araştırıyorum hocam ama eminim o düşüşte işlem patlıyor para uçuyordur yani düştüyse düştü beklerim yükselince bozarım mantığı olsaydı süper olurdu. Değil mi Deniz bey?

AKLINA TAKILANI SOR

Please enter your comment!
Please enter your name here